საქსონელი კურფიურსტების საგანძური "გრიუნეს გევიოლბე". გერმანია.

 

გრიუნეს გევიოლბე (გერმანულად: Grünes Gewölbe, ანუ „მწვანე თამბაქო/მწვანე თაღი“) წარმოადგენს საქსონელი კურფიურსტებისა და მეფეების ისტორიულ საგანძურს, რომელიც განთავსებულია გერმანიაში, ქალაქ დრეზდენის სამეფო სასახლეში (Residenzschloss). ის ევროპაში უდიდესი და ყველაზე მდიდარი საგანძურის მუზეუმია. [1, 2, 3]

მუზეუმს სახელი დაერქვა თავდაპირველი დარბაზების მალაქიტისფრად (მწვანედ) შეღებილი სვეტების საფუძვლებისა და კაპიტელების გამო. საგანძურის ძირითადი ნაწილი დააგროვა საქსონიის კურფიურსტმა და პოლონეთის მეფემ, ავგუსტ ძლიერმა (Augustუს II der Starke), 1723-1730 წლებში. მას სურდა შეექმნა ბაროკოს ეპოქის „მთლიანი ხელოვნების ნიმუში“ (Gesamtkunstwerk), რომელიც ხაზს გაუსვამდა მის სიმდიდრესა და აბსოლუტურ ძალაუფლებას.

💎 უმნიშვნელოვანესი ექსპონატები

კოლექცია მოიცავს 4 000-ზე მეტ უნიკალურ ოქრომჭედლობის, იუველირული ხელოვნების, ქარვის, სპილოს ძვლისა და ძვირფასი ქვების შედევრს. მათ შორის ყველაზე ცნობილია: [1, 2]

• დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი: 41-კარატიანი უნიკალური ბუნებრივი მწვანე ალმასი, რომელიც ინდოეთიდან არის წარმოშობით და თავის ფერს ბუნებრივი რადიოაქტიურობისგან იღებს. [1, 2]
• მავრი ზურმუხტის ლანგრით (Mohr mit Smaragdstufe): 64 სანტიმეტრიანი ქანდაკება, რომელიც მორთულია უამრავი ძვირფასი ქვით და უჭირავს დიდი ნედლი ზურმუხტის კრისტალები. [1]
• დიდი მოგოლის კარი (Throne of the Grand Mogul): სასახლის საოცარი მინიატურა ოქროსგან, ვერცხლისა და ათასობით ძვირფასი ქვისგან, რომელიც ასახავს ინდოეთის იმპერატორის დაბადების დღის ცერემონიას. [1]
• ოქროს ყავის სერვიზი (Golden Coffee Service): ოქროთი, მინანქრითა და ბრილიანტებით დამზადებული მდიდრული ჭურჭელი. [1]

🏛️ ორი მუზეუმი ერთ სივრცეში

მეორე მსოფლიო ომის დროს საგანძური გადამალეს, რამაც იგი განადგურებას გადაარჩინა, თუმცა თავად სასახლე საშინლად დაიბომბა. ხანგრძლივი რესტავრაციის შემდეგ, დღეს კოლექცია ორ ნაწილად არის გაყოფილი: [1, 2, 3]

1. ისტორიული მწვანე თაღი (Historisches Grünes Gewölbe): მდებარეობს პირველ სართულზე. აქ 3 000-მდე ექსპონატი ვიტრინების გარეშე, პირდაპირ სარკეებიან კედლებთან, კონსოლებზეა გამოფენილი. დარბაზში შესასვლელად სპეციალური კლიმატ-კონტროლის შლუზია მოსავლელი და ბილეთები წინასწარ უნდა დაიჯავშნოს. [1, 2, 3, 4]
2. ახალი მწვანე თაღი (Neues Grünes Gewölbe): მდებარეობს მეორე სართულზე. აქ 1 000-მდე გამორჩეული შედევრი (მათ შორის დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი) თანამედროვე, ანტირეკლამური მინის ვიტრინებშია დაცული, სადაც მათი დეტალების ახლოდან დათვალიერებაა შესაძლებელი. [1, 2, 3]

🚨 2019 წლის ხმაურიანი გაძარცვა

2019 წლის ნოემბერში მუზეუმში მოხდა საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ძარცვა. მძარცველებმა ისტორიული ნაწილიდან 113 მილიონ ევროზე მეტი ღირებულების ბრილიანტების კოლექციები და სამკაულები მოიპარეს. ხანგრძლივი გამოძიებისა და სასამართლო პროცესის შემდეგ, მოპარული ნივთების უდიდესი ნაწილი მუზეუმს დაუბრუნდა და საზოგადოებისთვის კვლავ ხელმისაწვდომია. [1, 2]

დრეზდენის ძველი ქალაქი (Altstadt) ნამდვილი არქიტექტურული საოცრებაა. მუზეუმ „გრიუნეს გევიოლბესა“ და სამეფო სასახლის უშუალო სიახლოვეს (ფეხით სულ რამდენიმე წუთის სავალზე) მდებარეობს ქალაქის ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობები:

🏛️ მთავარი არქიტექტურული ძეგლები

• ცვინგერის სასახლე (Dresdner Zwinger): გვიანი ბაროკოს სტილის ულამაზესი სასახლის კომპლექსი. აქ ნახავთ დიდებულ შიდა ეზოს შადრევნებით, ასევე ცნობილ მუზეუმებს, როგორიცაა ძველი ოსტატების სურათების გალერეა (სადაც რაფაელის „სიქსტის მადონაა“ დაცული) და ფაიფურის უნიკალური კოლექცია. [1]
• ფრაუენკირხე (Frauenkirche Dresden): დრეზდენის სიმბოლო. ეს არის გრანდიოზული ლუთერანული ტაძარი უზარმაზარი ქვის გუმბათით, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს სრულიად განადგურდა და გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, ნანგრევებიდან ზუსტად აღადგინეს. შესვლა უფასოა, ხოლო გუმბათზე ასვლა ქალაქის საუკეთესო ხედებს გთავაზობთ. [1]
• ზემპერის ოპერა (Semperoper): მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და აკუსტიკურად სრულყოფილი საოპერო თეატრი, რომელიც თეატრის მოედანზე (Theaterplatz) მდებარეობს. [1]

🚶‍♂️ სასეირნო და ისტორიული ადგილები

• ფურსტენცუგი (Fürstenzug): „კურფიურსტების მსვლელობა“ — მსოფლიოში უდიდესი ფაიფურის პანო, რომელიც სამეფო სასახლის გარე კედელზეა დატანილი. იგი შედგება მაისენის ფაიფურის 23 000-ზე მეტი ფილისგან და ასახავს საქსონიის მმართველების ათასწლოვან ისტორიას. მისი დათვალიერება სრულიად უფასოა. [1]
• ბრიულის ტერასა (Brühlsche Terrasse): მას სხვაგვარად „ევროპის აივანს“ უწოდებენ. ეს არის მდინარე ელბის სანაპიროს გასწვრივ გაშენებული შემაღლებული საფეხმავლო ზოლი, საიდანაც იშლება ულამაზესი პანორამული ხედები მდინარესა და ახალ ქალაქზე. [, 2]
• ჰაუსმანსტურმი (Hausmannsturm): თავად სამეფო სასახლის უძველესი კოშკი (100 მეტრზე მეტი სიმაღლის). თუ მის 300-მდე საფეხურს აუყვებით, ძველი დრეზდენის ხედით დატკბებით. [1]

მუზეუმ „გრიუნეს გევიოლბეში“ დაცულია 4 000-ზე მეტი ძვირფასი ნივთი, რომლებიც საქსონელი მონარქების სიმდიდრეს, ბაროკოს ეპოქის ფუფუნებასა და ოსტატობის პიკს ასახავს. ეს კოლექცია არ არის მხოლოდ ტრადიციული ოქრო-ვერცხლი; ის მოიცავს ხელოვნების საოცარ ნიმუშებს, რომლებიც დაჯგუფებულია მასალისა და თემატიკის მიხედვით: [1, 2, 3]

💎 ძვირფასი ქვები და სამეფო სამკაულები (Juwelenzimmer)

ეს დარბაზი საგანძურის გულია, სადაც ინახება ევროპაში უნიკალური საიუველირო ნაკრებები (გარნიტურები): [1]

• ბრილიანტის, ზურმუხტის, საფირონისა და ლალის კოლექციები: ავგუსტ ძლიერისა და მისი შვილის პირადი სამკაულები, ხმლები, ორდენები და ღილები, რომლებიც ათასობით ძვირფასი ქვით არის მოჭედილი.
• დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი: 41-კარატიანი, მსოფლიოში უდიდესი ბუნებრივი მწვანე ალმასი, რომელიც ქუდის სამაგრზეა (აგროფზე) დამაგრებული. [1, 2, 3, 4]

🐘 სპილოს ძვლის ოთახი (Elfenbeinzimmer)

აქ წარმოდგენილია სპილოს ძვლისგან გამოთლილი რთული ფიგურები და სკულპტურები: [1]

• სპილოს ძვლის დიდი ფრეგატი: საოცარი სიზუსტით დამზადებული გემი, რომლის აფრებიც კი თხელი სპილოს ძვლისგანაა გამოყვანილი და მას პატარა ოქროს ფიგურები მართავენ.
• მითოლოგიური სცენები: რთული კომპოზიციები, სადაც ერთ ნაჭერ ძვალში ათობით დეტალური ადამიანისა და ღმერთის ფიგურაა გამოკვეთილი. [1]

🪵 ქარვის კაბინეტი (Bernsteinkabinett)

მთლიანად ქარვისგან დამზადებული ნივთების ოთახი. აქ ნახავთ ქარვის პატარა ზარდახშებს, თასებს, ჭადრაკის დაფებსა და მონარქების მინიატურულ პორტრეტებს, რომლებიც ბალტიისპირეთის ძვირფასი ქარვისგანაა დამზადებული. [1]

☕ ოქრომჭედლობის შედევრები და მინიატურები

სამეფო იუველირის, იოჰან მელხიორ დინგლინგერის (Johann Melchior Dinglinger) მიერ შექმნილი ნამუშევრები: [1]

• დიდი მოგოლის კარი (Throne of the Grand Mogul): 132 ოქროსა და მინანქრის ფიგურისგან შემდგარი მაგიდის კომპოზიცია, რომელიც ასახავს ინდოეთის იმპერატორ აურანგზების სასახლეს. მასზე 5000-ზე მეტი ბრილიანტი, ლალი და ზურმუხტია გამოყენებული.
• ოქროს ყავის სერვიზი (Golden Coffee Service): ბაროკოს სტილის მდიდრული ყავის ჭურჭელი, მორთული მინანქრითა და თვალწარმტაცი თვლებით. [1]

🏺 ეგზოტიკური და საინტერესო საგნები

კურფიურსტებს უყვარდათ ბუნებრივი უცნაურობების ხელოვნებად ქცევა: [1]

• ძვირფასი თასები: ნაუტილუსის (ზღვის მოლუსკის) ნიჟარებისგან, სირაქლემას კვერცხებისა და მთის ბროლისგან დამზადებული სასმისები, რომლებიც ოქროთი და ვერცხლითაა მოჩარჩოებული. [1, 2]
• ალუბლის კურკა 185 სახით: მიკროსკოპული ხელოვნების საოცრება — ჩვეულებრივ ალუბლის კურკაზე გამადიდებელი შუშით ამოსაჭრელი ხელსაწყოებით გამოქანდაკებულია 185 ადამიანის სახე. [1, 2]
• მავრი ზურმუხტის ლანგრით: ინდიელის არქეტიპული ქანდაკება, რომელსაც ხელში უჭირავს კოლუმბიური ნედლი ზურმუხტების უზარმაზარი კლასტერი. [1]
• ივანე მრისხანეს ოქროს თასი: რუსეთის მეფის პირადი ოქროს სასმისი, რომელიც საქსონიის მმართველებს საჩუქრად გადაეცათ. [1]

🥈 ვერცხლისა და ბრინჯაოს ოთახები (Weißsilberzimmer & Bronzezimmer)

აქ ინახება მასიური ვერცხლის ჭურჭელი, მდიდრული სუფრის სერვიზები, ოქროთი დაფარული ფიგურები და რენესანსის ეპოქის ბრინჯაოს მცირე ზომის ქანდაკებები. [1, 2]