"The living heritage of Mount Athos" - "ათონის მთლის ცოცხალი მემკვიდრეობა"

საერთაშორისო პროექტი - "The living heritage of Mount Athos" , რომელშიც მონაწილეობდა 5 ქვეყნის - საქართველო, საბერძნეთი, კვიპროსი, რუმინეთი, სერბეთი - 8 სკოლა. პროექტი განხორციელდა ESEP პლატფორმაზე. შიქმნა ინტერნაციონალური სამუშაო ჯგუფები. სამუშაო გაიყო 4 სფეროდ. 

1. ჯგუფი მუშაობდა თემაზე: "ათონის მთის ისტორია" 

History of Mount Athos автор: Socrates Vasiopoulos

2 ჯგუფი მუშაობდა თმაზე: "მონასტრების არქიტექტუტა და ხელოვნება

3 ჯგუფი მუშაობდა თემაზე: " ბერების ყოველდღიური ცხოვრება (ლოცვა, შრომა, გალობა)"

4 ჯგუფი მუშაობდა თმაზე: "ათონის ნახევარკუნძულის ბუნებრივი გარემო და მისი დაცვა". 

თითოეულმა ჯგუფმა შექმნა თემის შესაბამისი საერთო პრეზენტაცია. ყველა სკოლას ჰქონდა პრეზენტაციაში სამუშაოდ დათმობილი საკუთარი ადგილი და თემა 2-3 სლაიდის სახით. 

მოსწავლეებმა შეიძინეს მრავალმხრივი თეორიული ცოდნა ათონის მთის შესახებ, რომ იგი კაცობრიობის ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური ცოცხალი მემკვიდრეობაა, რომელიც 1000 წლის შემდეგაც უცვლელია. ის არის ქართველთათვის დიდებული ისტორიული ფენომენი. ის არის ცოდნის არქივი, სადაც მონასტრის ბიბლიოთეკები ათასობით უძველეს არტეფაქტსა და დოკუმენტს შეიცავს, რომლებიც ფასდაუდებელია მსოფლიო ისტორიისთვის. ყველა აქტივობა რომელიც მომზადდა და განხორციელდა პროექტის ფარგლებში, საჭიროებდა კვლევას. ასეთ თემაზე  ინფორმაციის მოძიებასა და გაზიარებაში დრომ შუმჩნევლად ჩაიარა. მოსწავლეებმა შექმნეს მრავალი ციფრული რესურსი და ითანამშრომლეს უცხოელ თანატოლებთან და გაიუმჯობესეს კომპიუტერული ტექნოლოგიების და უცხო ენის ცოდნა. ჩვენ, ყველამ ერთად უკეთ გავიაზრეთ ამ დიდი მემკვიდრეობის შენარჩუნების მნიშვნელობა საქართველოსთვის და მსოფლიოსთვის. მადლობა ჩვენს პარტნიორებს პროექტის საინტერესოდ და წარმატებით განხორციელებისთვის.

ჩემმა მოსწავლეებმა (სულ 10 მოსწავლე გოგონა) მოიძიეს ათონის მთის წარმოშობის ისტორია და ქართველი მამების კვალი ამ საქმეში. აღმოაჩინეს, რომ ჩვენს წინაპრებს უდიდესი ღვაწლი მიუძღვით ათონის იმ სახით ჩამოყალიბებაში, როგორიც დღეს არის. .

ყველამ ერთად გავარკვიეთ, რომ ათონის მთაზე პირველი ქართველები ჯერ კიდევ მე-8 საუკუნეში გამოჩენილან. ვნახეთ, როგორია ნახევარკუნძულის ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა და კონკრეტულად სად - რა ადგილას მდებარეობს ათონის ივერთა მონასტერი. გავარკვიეთ, რომ დღეს აქ 20 დიდი სამონასტრო თემი არსებობს, მათ შორის ივერონიც - რომელსაც დღემდე ფლობენ ბერძენი ბერები. გავარკვიეთ, რომ ივერონს მე-14 საუკუნიდან ფლობენ ბერძნები.  საუკეთესო პერიოდში ამ მთაზე 180-მდე მონასტერი არსებობდა.   ივერთა მონასტრის დაარსებიდან მე-20 საუკუნის მე-2 ნახევრამდე ქართველი ბერების ნაკადი ათონზე  არ შეწყვეტილა. მცირე პერიოდი - მე-20 საუკუნის 50-ანი წლებიდან 1995 წლამდე ჰქონდა საქართველოს ათონთან წყვეტა, მაგრამ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1995 წლიდან კვლავ დაიძრა ქართველთა ტალღა ათონის მთაზე. 

მოსწავლეებმა შექმნეს ქართველ წმინდანთა ნახატები, რომელიც აქაურმა მონასტერმა შემოგვინახა. სხვა შემთხვევაში არ გვეცოდინებოდა მათი სახეებიც.

მოსწავლეთა მიერ შექმნილი ქართველ წმინდანთა ნახატები:

ექვთიმე მთაწმინდელი თორნიკე ერისთავიიოანე მთაწმინდელი (ექვთიმეს მამა)

მოსწავლეებმა შექმნეს პოსეტრები და გაარკვიეს, რომ ათონის მთის სახელი მუდმივად ცოცხალია ქართველთა ხსოვნაში. მაგალითად, საქართველოში არსებობს გეოგრაფიული ადგილი ახალი ათონი აფხაზეთში, ქალაქ სოხუმის მახლობლად. ასევე, შუაგულ ქართლში არსებობს ადგილი, რომელსაც მონასტერთა სიმრავლის გამო უწოდეს "პატარა ათონი" პირველი დიდი ათონისაგან განსხვავებით. ეს არის ადგილი ქართლში - მდინარე ძამის ხეობაში, სადაც დედათა და მამათა 90-მდე დიდი და პატარა მონასტერი არსებობს.

 

 

კვლევა-ძიების პროცესში აღმოვაჩინეთ, რომ ივერონის სახელწოდების სხვა ტაძრებიც არის მსოფლიოში. მაგალითად, სერბეთის ივერონი:

ასევე, აღმოვაჩინეთ ბერძენი მხატვარი ნიკოს ბოუკოუვალასი, რომელმაც შექმნა თორნიკე ერისთავი ნახატი და ფიქრობს კომიქსების გაკეთებას ქართველ მხედართმთავარზე. მას ეს იდეა მოსვლია ბერძენი კომპოზიტორის ფარია ფარაჯის მუსიკის მოსმენის შემდეგ, რომელიც ასევე, თორნიკე ერისთავს - ათონის მთის ივქრთა მონასტრის დამაარსებელს მიუძღვნა ავტორმა.

Nikolaos Boukouvalas (ნიკოლას ბოუკოუვალასი)

Tornike was a monk at Mount Athos when the palace asked him to aid Bardas Phokas in crushing the rebellion of Bardas Skleros. Having renounced his former life of violence, Tornike only relectantly agreed, under pressure by his fellow monks. After he completed his quest, he returned to mount Athos and founded the Monastery of Iviron ("of the Georgians"). It stand there to this day, although now it's inhabited by mostly Greek and Russian monks. (თორნიკე ათონის მთაზე ბერი იყო, როდესაც სასახლემ სთხოვა, ბარდას ფოკას დახმარებოდა ბარდას სკლეროსის აჯანყების ჩახშობაში. ძალადობრივი ცხოვრების წარსულზე უარის თქმის შემდეგ, თორნიკემ თანამოძმეების ზეწოლის გამო უხალისოდ დათანხმდა. თავისი ძიების დასრულების შემდეგ, ის ათონის მთაზე დაბრუნდა და დააარსა ივერონის („ქართველთა“) მონასტერი. ის დღემდე იქ დგას, თუმცა ახლა მასში ძირითადად ბერძენი და რუსი ბერები ცხოვრობენ.)

პროექტის ფარგლებში ასევე შეიქმნა საინტერესო მართლმადიდებლური კალენდარი

 

Collaborative Orthodox Heritage Calendar автор: Sanja Nikolic

ქართული ენციკლოპედია - საშვილიშვილო საქმე...

 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის საიტი  შექმნილა. აქ შეგიძლიათ მოიძიოთ ენციკლოპედიის ნებისმიერი ტომი ან რომელიმე ერთი საკითხი. შეგიძლიათ ჩამოტვირთოთ ინფორმაცია და გამოიყენოთ. კარგი რესურსია სწავლების პროცესში. მთავარი სამეცნიერო საბჭოს საპატიო თავმჯდომარე ჩვენი პატრიარქი ყოფილა, ასევე სამეცნიერო საბჭოსა და სარედაქციო საბჭოში შედიან ძალიან ცნობილი, ამაგდარი და ღვაწლმოსილი პიროვნებები - სახელებს აღარ ჩამოვთვლი. მადლობა მის შემქმნელებს - დიდი შრომა გაუწევიათ. აქვე ვიტყვი, რომ ჯერ დასრულებული არ არის და იმედია, მალე დასრულდება. წარმატებები ვსუსურვოთ... 

განათლების ხარისხის დონის განსაზღვრა.

კითხვარი 9-11 კლასების მოსწავლეებისათვის.

 

საერთო-სახალხო დღესასწაულები.

 ხალხური დღესასწაული რომელიც საქართველოში განვითარდა იყო საერთო - სახალო დღესასწაულები, რომელიც დაკავშირებული იყო რაიმე სიახლესთან, ახალ წელთან, გაზაფხულსა და სიცოცხლის განახლებასთან,  მოსავლის აღება-დაბინავებასტან (როგორც უძვ. მიწათმოქმედი ქვეყანა),  ღირსებებთან და სამართლიანობასთან, თავისი  კლასიკური ფორმით  არის კარნავალი. ასეთი დღესასწაულები დღემდე შემორჩენილია მაგ:  მცხეთობა - უძვ. წარმართული დღესასწაული. ის აღწერილია ჯერ კიდევ „ წმ. ნინოს ცხოვრების“ უცნობი  ავტორის მიერ. დაწერილ თხზულებაში  - როგორ ემზადება საზეიმოდ მოსახლეობა და მიემართება დედაქალაქისაკენ, ასევე, მთელი საზეიმო პროცესია, რომელშიც საზოგადოების ზედა და ქვედა ფენები ერთნაირად იღებდნენ მონაწილეობას, როგორ მიმდინარეობდა მეფის, სამეფო ოჯახის სხვა წევრების ფეხით მსვლელობის საზეიმო ცერემონია არმაზის (ძვ. ქართველთა ღვთაება) ძეგლისკენ  ღვთაებისადმი პატივისცემის გამოხატულების ნიშნად, რომელსაც თავად წმ. ნინო შეესწრო.

დღეისათვის ასევე, აღდგენილია, წარმართული ეპოქის სახალხო თეატრალური სანახაობა - „ბერიკაობა-ყეენობა“.

 თანამედროვე ქართული დღესასწაულები, როლებიც  ეწყობა სახელმწიფოს მიერ და/ან მისი ხელშეწყობით:  მაგ:  „მთის დღეები“,  გემო-ფესტი,  „თბილისობა“  და ა.შ.  წარმოადგენს  კარგად ნაცნობი ძველი ტრადიციული ელემენტების შერწყმით ორგანიზებულ დღესასწაულებს, რომლის მიზანია, როგორც  ქართული სახელმწიფოს, ქართველი ხალხის და ქართული კულტურისა და სპორტის,  ქართული ტრადიციების მიმართ ცნობადობის ამაღლება, ასევე, მოსახლეობის შეკვრა სოციო-კულტურულ ჯგუფებად, საკუთარი თავის პოვნა ინდივიდის მიერ, რომელიმე ჯგუფთან, საქმესთან იდენტობა, აღმოჩენების გაკეთება, პიროვნების ჩამოყალიბება, ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესება  და ა.შ. 

თავად, დღესასწაული მეცნიერული თვალსაზრისით,  მისი ზოგადი ხასიათი,  სავარაუდოდ, საქართველოში არავის შეუსწავლია და  მაშასადამე,  დღესასწაულის არც რაიმე, ზოგადი თეორია არ გვაქვს.   კერძოდ, არ ვიცით - რა იყო ამ დღსასწაულების აღმოცენების ზოგადი კონცეფცია.  არ ვიცით,  დღესასწაულების რა  ტიპოლოგია არსებობდა უძველესი დროიდან საქართველოში. 

სხვადასხვა სოციალური ურთიერთობების პირობებში, წარმოების ახალი მეთოდები იწვევს ახალი ტიპის დღესასწაულების გაჩენას. ამრიგად, სადღესასწაულო პროგრესი შეიძლება ჩაითვალოს როგორც საზოგადოების ისტორიული პროგრესის ფაქტორი, რომელიც ასახავს თავის დროისთვის დაწინაურებულ იდეებს, დამოკიდებულებებსა და ღირებულებებს.

 დღესასწაული  ამოუწურავია.  დღესასწაულის წარმოშობის ერთ-ერთი ვერსია არის სიხარულის ერთად განცდა, ანუ გახარება წარმატებებითაც და წარუმატებლობითაც. სიხარულის ემოცია არ შეიძლება იყოს ერთიანი, ყველა ადამიანი ინდივიდუალურად ცხოვრობს. შეიძლება არსებობდეს სიხარულის ერთი ობიექტი, მაგრამ ემოცია თავისთავად უნიკალურია, ისევე როგორც ადამიანი.

დღესასწაულის აღნიშვნის ფორმებიც მრავალფეროვანია. ერთი რამ ცხადია, დღესასწაული არის სასურველი რამ - "გულების ცემა უნისონში", რომელიც  ძალიან ძნელი მისაღწევია.  პრაქტიკულად. მისი  მოწყობა შეუძლებელია წინასწარი კოლოსალური შრომის გარეშე, სადაც უნდა იყოს გათვალისწინებული,  განათლების სტანდარტი, განათლების გამჭვირვალობა, ჭამა-სმის კულტურა,  უსაფრთხოების ზომები და სხვა.

დღესასწაულისთვის საჩუქრების არჩევის წესები

სკოლის კალენდარში ბევრი განსხვავებული დღესასწაულია - სწავლის პირველი დღის ზეიმიდან  სკოლის დამთავრებამდე. თუმცა მასში განსაკუთრებული ადგილი ახალი წლის აღნიშვნას უკავია. ბავშვების უმეტესობა მას მოუთმენლად ელის,. მოუთმენლობა გამოწვეულია ასევე, საჩუქრების გაცემის ტრადიციის წყალობით. საახალწლოდ სასკოლო მატიანეებისა და კარნავალების ორგანიზებისას დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს საჩუქრების არჩევანს. პირველ რიგში, ისინი უნდა შეესაბამებოდეს სახელმწიფო ხარისხის სტანდარტებს და ჰქონდეს საჭირო სერტიფიკატი, რადგან საუბარია ახალგაზრდა თაობის ჯანმრთელობაზე. სკოლის საჩუქრების მიმწოდებლის არჩევისას მნიშვნელოვანია შეისწავლოს ასეთი დოკუმენტაციის ხელმისაწვდომობა, შეაფასოს მისი გამოცდილება ბაზარზე, მიმოხილვები და რეკომენდაციები.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პუნქტია შესაძლებლობა აირჩიოს საჩუქრის ვარიანტი, რომელიც საუკეთესოდ შეესაბამება ბავშვების ასაკს და მოლოდინებს. როგორც წესი, საახალწლო არდადეგებზე ჩუქნიან ტკბილეულს, სათამაშოებს, წიგნებს, კრეატიულ კომპლექტებს და ა. შ. ზოგიერთი კომპანია ასევე იძლევა შესაძლებლობას შექმნას სადღესასწაულო ნაკრები ინდივიდუალურად. ამ შემთხვევაში, თქვენ შეგიძლიათ დაასრულოთ საჩუქარი თქვენი შეხედულებისამებრ, და გააფორმოთ  იგი არჩეულ სტილში.

რა თქმა უნდა, საახალწლო საჩუქარი დღესასწაულის მნიშვნელოვანი ნაწილია, ტრადიციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტია. ამავდროულად, მთელი ღონისძიება არ უნდა იყოს ფოკუსირებული საჩუქრების გაცემაზე. მნიშვნელოვანია ბავშვების ჩართვა პროცესში, მათი დაინტერესება, რათა მათ დააფასონ დღესასწაულის  ერთობლივად მომზადების შესაძლებლობა და  სხვებისთის სიამოვნების მიღების შესაძლებლობა,  ისაუბრონ მეგობრებთან და მასწავლებლებთან არაფორმალურ გარემოში. მშობლებს ასევე შეუძლიათ გახდნენ ასეთი დღესასწაულის ნაწილი, ისაუბრონ როგორც სტუმრებმა ან თუნდაც თავად გახდნენ დღესასწაულის აქტიური მონაწილეები.

დღესასწაულის ზოგადი ფენომენი.

 დღესასწაული არის კაცობრიობის    მოწესრიგებული  ცხოვრების  არსებობის ერთ-ერთი წყარო და საზომი.  მიუხედავად იმისა, რომ ისტორიის გარკვეულ პერიოდებში დღესასწაული დაქვეითებას განიცდის, კულტურის ეს ელემენტი ბოლომდე არასოდეს არ ქრება;  უძველესი დროიდან  ის ყველაზე მეტად ითვლება მუდმივად  განახლებად  აქტივობად.    ყოველ ჯერზე, როდესაც საზოგადოება დასვენების პრობლემის წინაშე დგას,  ხელისუფლება იყენებს დროში გამოცდილ სადღესასწაულო სტანდარტებს:

·         ადამიანთა გაერთიანების,  სოციალური მთლიანობის შექმნის, ჩამოყალიბებისა და დამკვიდრების მნიშვნელოვანი საშუალება.

·         პიროვნული განვითარების ერთ-ერთი ეფექტური საშუალება.

დღესასწაულის მთავარი მიზანია თავისუფალი დროის ორგანიზება და ესთეტიური სილამაზის შეგრძნება. იგი  რაიმე ღირსშესანიშნავ მოვლენასთან დაკავშირებული საზეიმო დღეა. აღსანიშნავი მოვლენის ხასიათის, მნიშვნელობისა და გავრცელების არეალის თვალსაზრისით დღესასწაულები იყოფიან ეამდენიმე კგუფად. კერძოდ:

·         სამოქალაქო (საერთო-სახალხო, ეროვნული, პროფესიული),

·         საერთაშორისო

·         რელიგიურ დღესასწაულებად.

სამოქალაქო დღესასწაულებს შესაბამისი კანონებით აწესებენ სახელმწიფოები,

საერთაშორისოს — საერთაშორისო ორგანიზაციები თავისი აქტებით,

რელიგიურს — რელიგიური დაწესებულებები.

ხშირ შემთხვევაში, დღესასწაულები სახელმწიფოს მიერ უქმე დღეებად ცხადდება. დღესასწაულების უმეტესობა წლის კონკრეტულ დღეს აღინიშნება, მაგრამ არსებობს (მათ შორის რელიგიური) დღესასწაულები, რომლებიც მოძრავნი არიან  და სხვადასხვა წელს სხვადასხვა დღეს ზეიმობენ.

 

საერთაშორისო ეწოდება დღესასწაულს, რომელიც დადგენილია საერთაშორისო ორგანიზაციის (გაერო, იუნესკო და ა.შ.) მიერ ამა თუ იმ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური, კულტურული, საზოგადოებრივი და სხვა მოვლენის აღსანიშნავად ან ასეთად მიიჩნევა მსოფლიოს ქვეყნების ერთ ჯგუფში, როგორიცაა ევროპის დღე, აფრიკის დღე და სხვა. როგორც წესი, საერთაშორისო დღესასწაულებს სხვადასხვა საზეიმო ღონისძიებებით აღნიშნავენ, მაგრამ ისინი უქმე დღეებს არ წარმოადგენენ.

მათგან განსხვავებით არის ერთი ჯგუფი დღესასწაულებისა, რომლებიც ფართოდ გავრცელდა და საერთაშორისო მნიშვნელობა შეიძინა. ტრადიციის თანახმად ამ უკანასკნელთ მიაკუთვნებენ ახალწლის დღეს (1 იანვარი), შრომის დღეს (1 მაისი) და სხვა.

ხალხური დღესასწაული რომელიც საქართველოში განვითარდა იყო საერთო - სახალო დღესასწაულები, რომელიც დაკავშირებული იყო რაიმე სიახლესთან, ახალ წელთან, გაზაფხულსა და სიცოცხლის განახლებასთან,  მოსავლის აღება-დაბინავებასთან (როგორც უძვ. მიწათმოქმედი ქვეყანა),  ღირსებებთან და სამართლიანობასთან, თავისი  კლასიკური ფორმით  არის კარნავალი.

თანამედროვე ქართული დღესასწაულები, როლებიც  ეწყობა სახელმწიფოს მიერ და/ან მისი ხელშეწყობით:  მაგ:  „მთის დღეები“,  გემო-ფესტი,  „თბილისობა“  და ა.შ.  წარმოადგენს  კარგად ნაცნობი ძველი ტრადიციული ელემენტების შერწყმით ორგანიზებულ დღესასწაულებს, რომლის მიზანია, როგორც  ქართული სახელმწიფოს, ქართველი ხალხის და ქართული კულტურისა და სპორტის,  ქართული ტრადიციების მიმართ ცნობადობის ამაღლება, ასევე, მოსახლეობის შეკვრა სოციო-კულტურულ ჯგუფებად, საკუთარი თავის პოვნა ინდივიდის მიერ, რომელიმე ჯგუფთან, საქმესთან იდენტობა, აღმოჩენების გაკეთება, პიროვნების ჩამოყალიბება, ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესება  და ა.შ. 

თავად, დღესასწაული მეცნიერული თვალსაზრისით,  მისი ზოგადი ხასიათი,  სავარაუდოდ, საქართველოში არავის შეუსწავლია და  მაშასადამე,  დღესასწაულის არც რაიმე, ზოგადი თეორია არ გვაქვს.   კერძოდ, არ ვიცით - რა იყო ამ დღსასწაულების აღმოცენების ზოგადი კონცეფცია.  არ ვიცით,  დღესასწაულების რა  ტიპოლოგია არსებობდა უძველესი დროიდან საქართველოში. 

სხვადასხვა სოციალური ურთიერთობების პირობებში, წარმოების ახალი მეთოდები იწვევს ახალი ტიპის დღესასწაულების გაჩენას. ამრიგად, სადღესასწაულო პროგრესი შეიძლება ჩაითვალოს როგორც საზოგადოების ისტორიული პროგრესის ფაქტორი, რომელიც ასახავს თავის დროისთვის დაწინაურებულ იდეებს, დამოკიდებულებებსა და ღირებულებებს.

 დღესასწაული  ამოუწურავია.  დღესასწაულის წარმოშობის ერთ-ერთი ვერსია არის სიხარულის ერთად განცდა, ანუ გახარება წარმატებებითაც და წარუმატებლობითაც. სიხარულის ემოცია არ შეიძლება იყოს ერთიანი, ყველა ადამიანი ინდივიდუალურად ცხოვრობს. შეიძლება არსებობდეს სიხარულის ერთი ობიექტი, მაგრამ ემოცია თავისთავად უნიკალურია, ისევე როგორც ადამიანი.

დღესასწაულის ფორმებიც მრავალფეროვანია.

დღესასწაული. სასურველი რამ - "გულების ცემა უნისონში" - ძალიან ძნელი მისაღწევია. პრაქტიკულად. მისი  მოწყობა შეუძლებელია წინასწარი კოლოსალური შრომის გარეშე. ჩვენ ვსაუბრობთ არა მხოლოდ თავად სადღესასწაულო პროცედურაზე, მთელი მომზადება ბევრად უფრო ფართოა. აქ  საუბარია განათლების სტანდარტიზაციაზე, განათლების გამჭვირვალობაზე და ჭამა-სმის კულტურის ჩამოყალიბებაზე (რომელიც ყოველთვის აქტუალური თემაა, ჩვენნაირი სუფრის კულტურის მქონე ერისთვის). ყოველი დღესასწაული, არსებითად, არის „თავისუფლების ტერიტორია“ ან ფენომენი თავისუფლების იმდენი ხარისხით, რომ მისი აღწერა შეუძლებელია, აქედან გამომგინარე აუცილებელი და სავალდებულოა მუდმივად მზად იყო უსაფრთხოების ზომების დასაცავად.