"The living heritage of Mount Athos" - "ათონის მთის ცოცხალი მემკვიდრეობა"

საერთაშორისო პროექტი - "The living heritage of Mount Athos" , რომელშიც მონაწილეობდა 5 ქვეყნის - საქართველოს, საბერძნეთის, კვიპროსის, რუმინეთის, სერბეთის - 8 სკოლა.

პროექტი განხორციელდა ESEP პლატფორმაზე. შეიქმნა ინტერნაციონალური სამუშაო ჯგუფები. მთელი სამუშაო გაიყო 4 სფეროდ. 

1. ჯგუფი მუშაობდა თემაზე: "ათონის მთის ისტორია" 

2 ჯგუფი მუშაობდა თმაზე: "მონასტრების არქიტექტურა და ხელოვნება"

3 ჯგუფი მუშაობდა თემაზე: " ბერების ყოველდღიური ცხოვრება (ლოცვა, შრომა, გალობა)"

4 ჯგუფი მუშაობდა თმაზე: "ათონის ნ/კ-ის ბუნებრივი გარემო და მისი დაცვა". 

თითოეულმა ჯგუფმა შექმნა თემის შესაბამისი საერთო პრეზენტაცია. ყველა სკოლას ჰქონდა პრეზენტაციაში სამუშაოდ დათმობილი საკუთარი ადგილი და თემა რამდენიმე  სლაიდის სახით. 

მოსწავლეებმა შეიძინეს მრავალმხრივი თეორიული ცოდნა ათონის მთის შესახებ,. მათ კარგად გაიაზრეს, რომ ათონის წმინდა მთა კაცობრიობის ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური ცოცხალი მემკვიდრეობაა, რომელიც 1000 წლის შემდეგაც უცვლელია. ის არის ქართველთათვის დიდებული ისტორიული ფენომენი. ის არის ცოდნის არქივი, სადაც მონასტრის ბიბლიოთეკები ათასობით უძველეს არტეფაქტსა და დოკუმენტს შეიცავს, რომლებიც ფასდაუდებელია მსოფლიო ისტორიისთვის. ყველა აქტივობა რომელიც მომზადდა და განხორციელდა პროექტის ფარგლებში, საჭიროებდა კვლევას. ასეთ თემაზე  ინფორმაციის მოძიებასა და გაზიარებაში დრომ შუმჩნევლად ჩაიარა. მოსწავლეებმა შექმნეს მრავალი ციფრული რესურსი და ითანამშრომლეს უცხოელ თანატოლებთან და გაიუმჯობესეს კომპიუტერული ტექნოლოგიების უნარი და უცხო ენის ცოდნა. 

ჩვენ, ყველამ ერთად უკეთ გავიაზრეთ ამ დიდი მემკვიდრეობის შენარჩუნების მნიშვნელობა როგორც საქართველოსთვის, ასევე, მსოფლიოსთვის.

მადლობა ჩვენს პარტნიორებს პროექტის საინტერესოდ და წარმატებით განხორციელებისთვის.

ჩემმა მოსწავლეებმა (სულ 10 მოსწავლე გოგონა) მოიძიეს ათონის მთის წარმოშობის ისტორია და ქართველი მამების კვალი ამ საქმეში. მათ აღმოაჩინეს, რომ ჩვენს წინაპრებს უდიდესი ღვაწლი მიუძღვით ათონის მთის იმ სახით ჩამოყალიბებაში, როგორიც დღეს არის. .

ყველამ ერთად გავარკვიეთ, რომ ათონის მთაზე პირველი ქართველები ჯერ კიდევ მე-8 საუკუნეში გამოჩენილან. ვნახეთ, როგორია ნახევარკუნძულის ფიზიკურ-გეოგრაფიული მდებარეობა,  კონკრეტულად რა ადგილას მდებარეობს ივერთა მონასტერი. გავარკვიეთ, რომ დღეს ნ/კ-ზე 20 დიდი სამონასტრო თემი არსებობს. გავარკვიეთ, რომ ივერონს მე-14 საუკუნიდან ფლობენ და მართავენ  ბერძნები.  საუკეთესო პერიოდში ათონის მთაზე 180-მდე მონასტერი ყოფილა. მას გადაუტანია მრავალი დარბევა ჯვაროსნების, თურქ-სელჩუკთა მხრიდან. არაერთი ქართველი მამა გაჟლეტილა ან მონებად გაუყიდიათ, არაერთხელ გაუძარცვიათ მონასტერი, რომელიც ათონის მთაზე უდიდესი სიმდიდრით გამოირჩეოდა.  დაარსების დღიდან თითქმის მე-17 საუკუნებმდე, იმ დროსაც კი, როცა ივერონს ქართველები აღარ ფლობდნენ, ქართველ მეფეთა და დიდ მთავართა მხრიდან შესაწირავი არ მოჰკლებია.  ივერთა მონასტრის დაარსებიდან მე-20 საუკუნის მე-2 ნახევრამდე ქართველი ბერების ნაკადი ათონზე  არ შეწყვეტილა. მხოლოდ მცირე პერიოდი - მე-20 საუკუნის 50-ანი წლებიდან 1995 წლამდე საქართველოს ჰქონდა ათონთან კავშირის წყვეტა, რადგან სსრკ-ს ეპოქაში საზღვრები იყო ჩაკეტილი და ვერ გადიოდნენ ქართველები ქვეყნის გარეთ. დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1995 წლიდან კვლავ დაიძრა ქართველთა ტალღა ათონის მთაზე. 

ჩემმა მოსწავლეებმა შექმნეს ქართველ წმინდანთა ნახატები, რომელიც აქაურმა მონასტერმა შემოგვინახა. სხვა შემთხვევაში არ გვეცოდინებოდა მათი სახეებიც კი. ასევე, შექმნეს პოსეტრები, მოაწყეს გამოფენა და გაარკვიეს, რომ ათონის მთის სახელი მუდმივად ცოცხალია ქართველთა ხსოვნაში.

 

ეს არის მოსწავლეების მიერ შექმნილი ქართველ წმინდანთა ნახატები:

ექვთიმე მთაწმინდელი თორნიკე ერისთავიიოანე მთაწმინდელი (ექვთიმეს მამა)

საქართველოში არსებობს გეოგრაფიული ადგილი ახალი ათონი აფხაზეთში, ქალაქ სოხუმის მახლობლად. სადაც დიდი მონასტერი დააარსეს ათონის მთის წმინდა პანტელეიმონის სახელობის მონასტრის ბერებმა. ეს მოხდა იმ დროს, როცა საქართველო დაპყრობილი იყო რუსეთის იმპერიის მიერ. მონასტერი დაარსებულია იბერიის მთის ძირში, სადაც ქრისტეს ერთ-ერთი მოციქულის - სვიმონ კანანელის საფლავია. მის მშენებლობას მფარველობდა თვით რუსეთის მაშინდელი იმპერატორი - ალექსანდრე III-ს.

ასევე, შუაგულ ქართლში არსებობს ადგილი, რომელსაც მონასტერთა სიმრავლის გამო უწოდეს "პატარა ათონი" პირველი დიდი ათონისაგან განსხვავებით. ეს არის ადგილი ქართლში - მდინარე ძამის ხეობაში, სადაც დედათა და მამათა 90-მდე დიდი და პატარა მონასტერი არსებობს.

კვლევა-ძიების პროცესში აღმოვაჩინეთ, რომ ივერონის სახელწოდების სხვა ტაძრებიც არსებობს  მსოფლიოში. მაგალითად, სერბეთის ივერონი: (იხილეთ ვიდეო.)

 

 აღმოვაჩინეთ ბერძენი მხატვარი ნიკოს ბოუკოუვალასი, რომელმაც შექმნა თორნიკე ერისთავის ნახატი და ფიქრობს კომიქსების გაკეთებას ქართველ მხედართმთავარზე. მას ეს იდეა მოსვლია ბერძენი კომპოზიტორის ფარია ფარაჯის მუსიკის მოსმენის შემდეგ, რომელმაც ასევე მიუძღვნა მუსიკა ბიზანტიურ სტილში თორნიკე ერისთავს - ათონის მთის ივქრთა მონასტრის დამაარსებელს.  (მოისმინეთ მუსიკა.) 

Nikolaos Boukouvalas (ნიკოლას ბოუკოუვალასი)

Tornike was a monk at Mount Athos when the palace asked him to aid Bardas Phokas in crushing the rebellion of Bardas Skleros. Having renounced his former life of violence, Tornike only relectantly agreed, under pressure by his fellow monks. After he completed his quest, he returned to mount Athos and founded the Monastery of Iviron ("of the Georgians"). It stand there to this day, although now it's inhabited by mostly Greek and Russian monks. (თორნიკე ათონის მთაზე ბერი იყო, როდესაც სასახლემ სთხოვა, ბარდას ფოკას დახმარებოდა ბარდას სკლეროსის აჯანყების ჩახშობაში. ძალადობრივი ცხოვრების წარსულზე უარის თქმის შემდეგ, თორნიკემ თანამოძმეების ზეწოლის გამო უხალისოდ დათანხმდა. თავისი ძიების დასრულების შემდეგ, ის ათონის მთაზე დაბრუნდა და დააარსა ივერონის („ქართველთა“) მონასტერი. ის დღემდე იქ დგას, თუმცა ახლა მასში ძირითადად ბერძენი და რუსი ბერები ცხოვრობენ.) (იხ. ნახატი)

დღეისათვის  ათონის მთას  ძალიან ბევრი მომლოცველი ჰყავს საქართველოდანაც, რომლებიც ეწევიან  ლოცვის პარალელურად საკვლევ-საძიებო სამუშაოებს.  აქ ძალიან ბევრი რამ შეუსწავლელი და გასარკვევია. იმედია მათი შრომა ბევრ სიახლეს შეგვატყობინებს ქართველთა მოღვაწეობის შესახებ ათონის მთაზე.  (იხ. ქვემოთ მოცემული ვიდეო) 

 პროექტის ფარგლებში ასევე შეიქმნა საინტერესო მართლმადიდებლური კალენდარი. ყველა მონაწილე ქვეყნის და სკოლის მიერ კალენდარში შეტანილი იქნა მათ ქვეყანაში მნიშვნელოვანი მართლმადიდებლური მონასტრები.

Collaborative Orthodox Heritage Calendar автор: Sanja Nikolic

მოსწავლეებისთვის ძალიან სახალისო აღმოჩნდა ელექტრონული თამაშები ნეტიკეტზე  -   ინტერნეტში ქცევის წესებზე და  ასევე, სახალისო იყო მათთვის პროექტის თემაზე Kahoot - პლატფორმაზე თამაში.

 

ეს ჩემი მოსწავლეების მიერ თამაშის დროს მიღებული შედეგებია. 

    

ყველაზე დიდი აქტიურობა და ხალისი მაინც პროექტის ლოგოზე მუშაობამ გამოიწვია. ეს ჩვენი მოსწავლეების  მიერ ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით შექმნილი ლოგოებია  ელექტრონულ საგამოფენო სივრცეში წარმოდგენილი.

 

ბავშვებმა მონაწილეობა მიიღეს საშობაო და სააღდგომო აქტივობებში. ასევე პროექტის დასრულებისას - საბოლოო შეფასებაში.  აღნიშნეს, რომ მოეწონათ სამუშაო და სურვილი გამოთქვეს, მომავალში ახალ პროექტში მუშაობისთვის მზადყოფნაში. 

პროექტის -"The living heritage of mounts Atfos" - ერთ-ერთი ხელმძღვანელი Socrates Vasiopoulos  ამ პროექტის შთაგონებით ორდღიანი ვიზიტით ეწვია ათონის წმინდა მთას, მოილოცა სხვადასხვა მონასტერი, მოახდინა წმიდა მთიდან ონლაინ-ჩართვა. სამწუხაროდ, "მიზეზთა გამო სხვათა სა სხვათა", მე ვერ მოვხვდი აღნიშნულ კადრში. მხოლოდ ვემესიჯებოდი  საერთო ჯგუფში კოლეგებს. 

ბატონმა სოკრატე ვასილოპულოსმა, პროექტის დამფუძნებელმა ივერონის მონასტერში, წმინდა მარიამ ღვთისმშობლის კარიბჭის ცნობილ ხატთან მიახლებისას პროექტის ყველა მონაწილე მასწავლებელი მოიხსენია ლოცვებში და ინდივიდუალური სანთელი აუნთო თითოეულ მათგანს.  გულწრფელი  მადლობა მას ამისთვის...

  

ქართული ენციკლოპედია - საშვილიშვილო საქმე...

 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის საიტი  შექმნილა. აქ შეგიძლიათ მოიძიოთ ენციკლოპედიის ნებისმიერი ტომი ან რომელიმე ერთი საკითხი. შეგიძლიათ ჩამოტვირთოთ ინფორმაცია და გამოიყენოთ. კარგი რესურსია სწავლების პროცესში. მთავარი სამეცნიერო საბჭოს საპატიო თავმჯდომარე ჩვენი პატრიარქი ყოფილა, ასევე სამეცნიერო საბჭოსა და სარედაქციო საბჭოში შედიან ძალიან ცნობილი, ამაგდარი და ღვაწლმოსილი პიროვნებები - სახელებს აღარ ჩამოვთვლი. მადლობა მის შემქმნელებს - დიდი შრომა გაუწევიათ. აქვე ვიტყვი, რომ ჯერ დასრულებული არ არის და იმედია, მალე დასრულდება. წარმატებები ვსუსურვოთ... 

განათლების ხარისხის დონის განსაზღვრა.

კითხვარი 9-11 კლასების მოსწავლეებისათვის.

 

საერთო-სახალხო დღესასწაულები.

 ხალხური დღესასწაული რომელიც საქართველოში განვითარდა იყო საერთო - სახალო დღესასწაულები, რომელიც დაკავშირებული იყო რაიმე სიახლესთან, ახალ წელთან, გაზაფხულსა და სიცოცხლის განახლებასთან,  მოსავლის აღება-დაბინავებასტან (როგორც უძვ. მიწათმოქმედი ქვეყანა),  ღირსებებთან და სამართლიანობასთან, თავისი  კლასიკური ფორმით  არის კარნავალი. ასეთი დღესასწაულები დღემდე შემორჩენილია მაგ:  მცხეთობა - უძვ. წარმართული დღესასწაული. ის აღწერილია ჯერ კიდევ „ წმ. ნინოს ცხოვრების“ უცნობი  ავტორის მიერ. დაწერილ თხზულებაში  - როგორ ემზადება საზეიმოდ მოსახლეობა და მიემართება დედაქალაქისაკენ, ასევე, მთელი საზეიმო პროცესია, რომელშიც საზოგადოების ზედა და ქვედა ფენები ერთნაირად იღებდნენ მონაწილეობას, როგორ მიმდინარეობდა მეფის, სამეფო ოჯახის სხვა წევრების ფეხით მსვლელობის საზეიმო ცერემონია არმაზის (ძვ. ქართველთა ღვთაება) ძეგლისკენ  ღვთაებისადმი პატივისცემის გამოხატულების ნიშნად, რომელსაც თავად წმ. ნინო შეესწრო.

დღეისათვის ასევე, აღდგენილია, წარმართული ეპოქის სახალხო თეატრალური სანახაობა - „ბერიკაობა-ყეენობა“.

 თანამედროვე ქართული დღესასწაულები, როლებიც  ეწყობა სახელმწიფოს მიერ და/ან მისი ხელშეწყობით:  მაგ:  „მთის დღეები“,  გემო-ფესტი,  „თბილისობა“  და ა.შ.  წარმოადგენს  კარგად ნაცნობი ძველი ტრადიციული ელემენტების შერწყმით ორგანიზებულ დღესასწაულებს, რომლის მიზანია, როგორც  ქართული სახელმწიფოს, ქართველი ხალხის და ქართული კულტურისა და სპორტის,  ქართული ტრადიციების მიმართ ცნობადობის ამაღლება, ასევე, მოსახლეობის შეკვრა სოციო-კულტურულ ჯგუფებად, საკუთარი თავის პოვნა ინდივიდის მიერ, რომელიმე ჯგუფთან, საქმესთან იდენტობა, აღმოჩენების გაკეთება, პიროვნების ჩამოყალიბება, ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესება  და ა.შ. 

თავად, დღესასწაული მეცნიერული თვალსაზრისით,  მისი ზოგადი ხასიათი,  სავარაუდოდ, საქართველოში არავის შეუსწავლია და  მაშასადამე,  დღესასწაულის არც რაიმე, ზოგადი თეორია არ გვაქვს.   კერძოდ, არ ვიცით - რა იყო ამ დღსასწაულების აღმოცენების ზოგადი კონცეფცია.  არ ვიცით,  დღესასწაულების რა  ტიპოლოგია არსებობდა უძველესი დროიდან საქართველოში. 

სხვადასხვა სოციალური ურთიერთობების პირობებში, წარმოების ახალი მეთოდები იწვევს ახალი ტიპის დღესასწაულების გაჩენას. ამრიგად, სადღესასწაულო პროგრესი შეიძლება ჩაითვალოს როგორც საზოგადოების ისტორიული პროგრესის ფაქტორი, რომელიც ასახავს თავის დროისთვის დაწინაურებულ იდეებს, დამოკიდებულებებსა და ღირებულებებს.

 დღესასწაული  ამოუწურავია.  დღესასწაულის წარმოშობის ერთ-ერთი ვერსია არის სიხარულის ერთად განცდა, ანუ გახარება წარმატებებითაც და წარუმატებლობითაც. სიხარულის ემოცია არ შეიძლება იყოს ერთიანი, ყველა ადამიანი ინდივიდუალურად ცხოვრობს. შეიძლება არსებობდეს სიხარულის ერთი ობიექტი, მაგრამ ემოცია თავისთავად უნიკალურია, ისევე როგორც ადამიანი.

დღესასწაულის აღნიშვნის ფორმებიც მრავალფეროვანია. ერთი რამ ცხადია, დღესასწაული არის სასურველი რამ - "გულების ცემა უნისონში", რომელიც  ძალიან ძნელი მისაღწევია.  პრაქტიკულად. მისი  მოწყობა შეუძლებელია წინასწარი კოლოსალური შრომის გარეშე, სადაც უნდა იყოს გათვალისწინებული,  განათლების სტანდარტი, განათლების გამჭვირვალობა, ჭამა-სმის კულტურა,  უსაფრთხოების ზომები და სხვა.

დღესასწაულისთვის საჩუქრების არჩევის წესები

სკოლის კალენდარში ბევრი განსხვავებული დღესასწაულია - სწავლის პირველი დღის ზეიმიდან  სკოლის დამთავრებამდე. თუმცა მასში განსაკუთრებული ადგილი ახალი წლის აღნიშვნას უკავია. ბავშვების უმეტესობა მას მოუთმენლად ელის,. მოუთმენლობა გამოწვეულია ასევე, საჩუქრების გაცემის ტრადიციის წყალობით. საახალწლოდ სასკოლო მატიანეებისა და კარნავალების ორგანიზებისას დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს საჩუქრების არჩევანს. პირველ რიგში, ისინი უნდა შეესაბამებოდეს სახელმწიფო ხარისხის სტანდარტებს და ჰქონდეს საჭირო სერტიფიკატი, რადგან საუბარია ახალგაზრდა თაობის ჯანმრთელობაზე. სკოლის საჩუქრების მიმწოდებლის არჩევისას მნიშვნელოვანია შეისწავლოს ასეთი დოკუმენტაციის ხელმისაწვდომობა, შეაფასოს მისი გამოცდილება ბაზარზე, მიმოხილვები და რეკომენდაციები.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პუნქტია შესაძლებლობა აირჩიოს საჩუქრის ვარიანტი, რომელიც საუკეთესოდ შეესაბამება ბავშვების ასაკს და მოლოდინებს. როგორც წესი, საახალწლო არდადეგებზე ჩუქნიან ტკბილეულს, სათამაშოებს, წიგნებს, კრეატიულ კომპლექტებს და ა. შ. ზოგიერთი კომპანია ასევე იძლევა შესაძლებლობას შექმნას სადღესასწაულო ნაკრები ინდივიდუალურად. ამ შემთხვევაში, თქვენ შეგიძლიათ დაასრულოთ საჩუქარი თქვენი შეხედულებისამებრ, და გააფორმოთ  იგი არჩეულ სტილში.

რა თქმა უნდა, საახალწლო საჩუქარი დღესასწაულის მნიშვნელოვანი ნაწილია, ტრადიციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტია. ამავდროულად, მთელი ღონისძიება არ უნდა იყოს ფოკუსირებული საჩუქრების გაცემაზე. მნიშვნელოვანია ბავშვების ჩართვა პროცესში, მათი დაინტერესება, რათა მათ დააფასონ დღესასწაულის  ერთობლივად მომზადების შესაძლებლობა და  სხვებისთის სიამოვნების მიღების შესაძლებლობა,  ისაუბრონ მეგობრებთან და მასწავლებლებთან არაფორმალურ გარემოში. მშობლებს ასევე შეუძლიათ გახდნენ ასეთი დღესასწაულის ნაწილი, ისაუბრონ როგორც სტუმრებმა ან თუნდაც თავად გახდნენ დღესასწაულის აქტიური მონაწილეები.