ხახულის ხატი

 

ხახულის ღვთისმშობლის ხატი (ხახულის კარედი) წარმოადგენს ქართული შუა საუკუნეების ჭედური ხელოვნებისა და ტიხრული მინანქრის უმნიშვნელოვანეს და მსოფლიოში უნიკალურ ძეგლს. ეს არის გრანდიოზული ტრიპტიქონი (სამკარედი ხატი), რომლის ზომებიც გაშლილ მდგომარეობაში 2 მეტრზე მეტ სიგანეს აღწევს. [1]

ძირითადი ფაქტები ხახულის ხატის შესახებ:

• წარმომავლობა: ხატი თავდაპირველად ხახულის მონასტერში (დღევანდელი თურქეთის ტერიტორია, ტაო) ინახებოდა, საიდანაც მიიღო თავისი სახელწოდება. [1, 2]
• გადაბრძანება გელათში: XII საუკუნეში, თურქ-სელჩუკთა შემოსევების დროს, მეფე დავით აღმაშენებელმა სიწმინდე უსაფრთხოების მიზნით გელათის მონასტერში გადააბრძანა. ხატის ძვირფასი კარედის შექმნა და საბოლოო სახით მოჭედვა სწორედ დავით აღმაშენებლისა და დემეტრე I-ის პერიოდში დასრულდა. [1, 2, 3]
• აღწერილობა და მასალა: კარედი დამზადებულია ოქროს, ვერცხლისა და ოქროში დაფერილი ვერცხლისგან. იგი შემკულია მრავალი ძვირფასი ქვით, მარგალიტითა და ტიხრული მინანქრის (ხელოვნების უნიკალური ტექნიკა) 100-ზე მეტი ფირფიტით, რომლებიც სხვადასხვა პერიოდისაა (VIII-XII სს.). [1, 2]
• ცენტრალური გამოსახულება: ხატის ცენტრში დასვენებული იყო ღვთისმშობლის ვედრების (დეისუსის) ხატი, სადაც ღვთისმშობელი ყრმის გარეშე, ხელაპყრობილია გამოსახული. მისი სახე და ხელები მინანქრით იყო შესრულებული. [1, 2, 3]
• თამარ მეფის კავშირი: ხატს განსაკუთრებით სცემდა თაყვანს წმინდა მეფე თამარი. მან ხატს შესწირა უამრავი ძვირფასეულობა და მასზე დატანილია თავად თამარის მიერ დაწერილი სამადლობელი ლექსი-წარწერა. [1, 2]
• გაძარცვა და დაზიანება: 1859 წელს გელათის მონასტრიდან ხატი გაიძარცვა, რა დროსაც დაიკარგა და განადგურდა ცენტრალური ღვთისმშობლის მინანქრის გამოსახულების უდიდესი ნაწილი, აგრეთვე მრავალი ძვირფასი ქვა. მოგვიანებით, რუსი კოლექციონერებისგან მხოლოდ მინანქრის მცირე ფრაგმენტების (მაგალითად, ღვთისმშობლის ხელების) დაბრუნება მოხერხდა. [1, 2, 3]

დღესდღეობით, ხახულის ეს საგანძური დაცულია თბილისში, საქართველოს შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმში.

ხახულის კარედი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური და მდიდარი ძეგლია [http://www.dzeglebi.ge/statiebi/xelovneba/tixruli_minanqari.html "dzeglebi.ge"]. მისი ყოველი დეტალი — იამბიკური ლექსებიდან დაწყებული, მიკროსკოპული ტიხრებით დამთავრებული — უდიდეს ისტორიულ და სახელოვნებო ღირებულებას ატარებს.

---

1. თამარ მეფის წარწერა და მისი შინაარსი

ხახულის ხატის კარედი პირდაპირ ასახავს საქართველოს „ოქროს ხანის“ მეფეთა განწყობებს, მათ რელიგიურობასა და პოლიტიკურ ძლევამოსილებას. მასზე რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი ისტორიული წარწერაა შემორჩენილი [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98 "ხახულის ხატი - ვიკიპედია"].

• თამარ მეფის იამბიკო: ხატზე ამოკვეთილია თავად წმინდა მეფე თამარის მიერ დაწერილი ვედრება ასომთავრული ასოებით [https://www.orthodoxy.ge/khatebi/khakhulis.htm "† orthodoxy.ge † ხატები და ფრესკები"]:

  „ქალწულებრივთა სისხლთა შენთაგან სძალო, თბედ საიდუმლოდ ზენაისა განგებით, ძისა ღმრთისა ძედ მეშვ იქმენ, არსთა მაცხოვნად მე, თამარ, მჩენი ტომთაგან დავითებრთათ, მამკევ, შემამკევ, მადიდე, აღმავლინე, აწ მეცა ხელ-ვყავ შემკობად ხატსა შენსა დედისა ძითურთ, და მეცა ძითურთ მფარევდ“.

• წარწერის შინაარსობრივი ანალიზი: თამარი ხაზს უსვამს საკუთარ ღვთიურ წარმომავლობას („ტომთაგან დავითებრთათ“ — ბაგრატიონთა დინასტიის ბიბლიური დავით წინასწარმეტყველისადმი ნათესაობის იდეა). იგი მადლობას სწირავს ღვთისმშობელს მისი განდიდებისა და ტახტზე აყვანისათვის და სთხოვს, რომ ხატის ძვირფასი ქვებით შემკობის სანაცვლოდ, დაიფაროს ის და მისი შვილები (ლაშა-გიორგი და რუსუდანი) [https://www.orthodoxy.ge/khatebi/khakhulis.htm "† orthodoxy.ge † ხატები და ფრესკები"].
• შამქორის ომის ნადავლი: ისტორიული წყაროების თანახმად, შამქორის ბრძოლაში (1195 წ.) მაჰმადიანთა კოალიციაზე ბრწყინვალე გამარჯვების შემდეგ, თამარ მეფემ პირადად მიართვა ხახულის ღვთისმშობელს ომში მოპოვებული უძვირფასესი ალაფი, მათ შორის ბაღდადის ხალიფას ოქრომკედით ნაქსოვი დროშა და უამრავი თვალ-მარგალიტი [https://karibche.ge/eklesia/sitsmindeebi/11911-thamar-mefis-sartyeli.html "თამარ მეფის სარტყელი - მთავარი"].
• დავით აღმაშენებლისა და დემეტრე I-ის წარწერები: კარედის ქვედა ჩარჩოზე ასევე მოთავსებულია დავით აღმაშენებლისა და მისი ვაჟის, დემეტრე I-ის ერთობლივი იამბიკური წარწერა, რომელიც ადასტურებს, რომ ხატის ძირითადი კარედის აგება დავითის დაწყებულია და დემეტრეს დროს დასრულდა [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98 "ხახულის ხატი - ვიკიპედია"].

---

2. ტიხრული მინანქრის საგანძური (ტექნიკა და ფირფიტები)

ხახულის კარედს სპეციალისტები ხშირად უწოდებენ „მინანქრის მუზეუმს ღია ცის ქვეშ“, რადგან მასზე განთავსებულია სხვადასხვა საუკუნისა და სკოლის 115-ზე მეტი მინანქრის ფირფიტა [http://www.dzeglebi.ge/statiebi/xelovneba/tixruli_minanqari.html "dzeglebi.ge"].

• რა არის ტიხრული მინანქრის ტექნიკა? ეს არის საიუველირო ხელოვნების ერთ-ერთი ურთულესი ფორმა. სუფთა ოქროს (ან ვერცხლის) ფირფიტაზე იხატება კონტური, რომელზეც თხელი ოქროსავე მავთულებით (ტიხრებით) იქმნება პატარა უჯრედები [http://www.dzeglebi.ge/statiebi/xelovneba/tixruli_minanqari.html "dzeglebi.ge"]. ეს უჯრედები ივსება სხვადასხვა ფერის მინისებრი ფხვნილით (პასტით) და იწვება ღუმელში სპეციალურ ტემპერატურაზე. წვისას ფხვნილი დნება, მინავდება და მყარად ეკვრის ოქროს ძირს.
• ქართული და ბიზანტიური სკოლების სინთეზი: კარედზე წარმოდგენილია როგორც უმაღლესი კლასის კონსტანტინოპოლური (ბიზანტიური) ნიმუშები, ისე ადგილობრივი, ქართული ნამუშევრები [http://www.dzeglebi.ge/statiebi/xelovneba/tixruli_minanqari.html "dzeglebi.ge"].
  • ბიზანტიური მინანქარი: ხასიათდება იდეალური ტექნიკური შესრულებით, მიკროსკოპულად თხელი ტიხრებითა და გამჭვირვალე, ნათელი ფერებით.
  • ქართული მინანქარი: გამოირჩევა შედარებით სქელი ტიხრით, ემოციური ექსპრესიით, მონუმენტურობითა და ორიგინალური, ოდნავ მუქი, ინტენსიური ფერთა გამით (ღვინისფერი, მწვანე, იასამნისფერი, ჭაობისფერი).
• სიუჟეტები მინანქრებზე: კარედის ფრთებზე განლაგებულია სახარებისეული სცენები („ხარება“, „ჯვარცმა“, „აღდგომა“, „მიცვალება ღვთისმშობლისა“), მოციქულთა, წმინდა მეომართა და წინასწარმეტყველთა გამოსახულებები.

---

3. კარედის სტრუქტურა და ოქრომჭედლობა

ტრიპტიქონის ჭედური დეკორი ქართული საერო და სასულიერო ხელოვნების მწვერვალია [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98 "ხახულის ხატი - ვიკიპედია"].

• მცენარეული ორნამენტი: კარედის მთელი შიდა ფონი დაფარულია უწყვეტი, ნატიფი, რელიეფური ფოთლოვანი ორნამენტებით (ასვლადი ყლორტები) [facebook.com "ხახულის ხატი უნიკალური ფოტო"]. ეს ჭედურობა შესრულებულია „ცხელი წესით“ მოოქროვილ ვერცხლზე [facebook.com "ხახულის ხატი უნიკალური ფოტო"].
• გარე გაფორმება: როდესაც კარედის ფრთები დახურულია, მის გარე ზედაპირზე ვიზუალურად იქმნება ორი გრანდიოზული, სადად ნაჭედი ჯვარი [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98 "ხახულის ხატი - ვიკიპედია"], რაც ადრეული ქართული ჭედურობის ტრადიციული სტილია (დაბალი რელიეფი) [https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98 "ხახულის ხატი - ვიკიპედია"].

---

4. 1859 წლის ტრაგედია და დღევანდელი მდგომარეობა

ხახულის ხატის ბედი დრამატულად შეიცვალა მას შემდეგ, რაც რუსეთის იმპერიამ გააუქმა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალია [https://karibche.ge/eklesia/khatebi/13642-khakhulis-ghvthismshoblis-khati.html "ხახულის ღვთისმშობლის ხატი"].

• გაძარცვის ორგანიზება: 1859 წელს, გელათის მონასტრის მაშინდელი წინამძღვრის, ლევაშოვის პერიოდში, ხატი „გაუჩინარდა“ [https://karibche.ge/eklesia/khatebi/13642-khakhulis-ghvthismshoblis-khati.html "ხახულის ღვთისმშობლის ხატი"]. სინამდვილეში, იგი გაიძარცვა. ცენტრალური, დიდი ზომის ღვთისმშობლის მინანქარი დაუნდობლად დაამტვრიეს, რათა მის უკან არსებული მასიური ოქროს პერანგი და ძვირფასი ქვები აეყარათ [facebook.com "ხახულის კარედის ნამდვილი თავი ..."].
• ლალის ქვები — „ობოლა“, „კერდულა“ და „მედეკა“: ხატს ძარცვამდე ამშვენებდა სამი ლეგენდარული, გიგანტური ზომის ლალის ქვა [facebook.com "ხახულის კარედის ნამდვილი თავი ..."]. ეს ქვები უკვალოდ დაიკარგა და სავარაუდოდ, რუსეთის იმპერიის კერძო კოლექციებში ან ევროპის საიუველირო ბაზრებზე გასხვისდა.
• დაბრუნების ისტორია: ცნობილმა ქართველმა საზოგადო მოღვაწემ, პროფესორმა დიმიტრი ბაქრაძემ მიაკვლია ხატის ნაწილებს რუსი კოლექციონერის, ბოტკინის კოლექციაში. ხანგრძლივი და რთული მოლაპარაკებების შედეგად, 1923 წელს თავად კარედი და მინანქრის გადარჩენილი ნატეხები (ღვთისმშობლის სახის მცირე ფრაგმენტი და მისი ორივე ხელის მინანქარი) საქართველოში დააბრუნეს.

დღეს, როდესაც ხელოვნების მუზეუმის ოქროს ფონდში ხახულის კარედს ათვალიერებთ, მის ცენტრში ხედავთ მხოლოდ ღვთისმშობლის გამოსახულების კონტურს და იმ მინანქრის ხელებს, რომლებითაც იგი საუკუნეების მანძილზე მფარველობდა საქართველოს.

საქსონელი კურფიურსტების საგანძური "გრიუნეს გევიოლბე". გერმანია.

 

გრიუნეს გევიოლბე (გერმანულად: Grünes Gewölbe, ანუ „მწვანე თამბაქო/მწვანე თაღი“) წარმოადგენს საქსონელი კურფიურსტებისა და მეფეების ისტორიულ საგანძურს, რომელიც განთავსებულია გერმანიაში, ქალაქ დრეზდენის სამეფო სასახლეში (Residenzschloss). ის ევროპაში უდიდესი და ყველაზე მდიდარი საგანძურის მუზეუმია. [1, 2, 3]

მუზეუმს სახელი დაერქვა თავდაპირველი დარბაზების მალაქიტისფრად (მწვანედ) შეღებილი სვეტების საფუძვლებისა და კაპიტელების გამო. საგანძურის ძირითადი ნაწილი დააგროვა საქსონიის კურფიურსტმა და პოლონეთის მეფემ, ავგუსტ ძლიერმა (Augustუს II der Starke), 1723-1730 წლებში. მას სურდა შეექმნა ბაროკოს ეპოქის „მთლიანი ხელოვნების ნიმუში“ (Gesamtkunstwerk), რომელიც ხაზს გაუსვამდა მის სიმდიდრესა და აბსოლუტურ ძალაუფლებას.

💎 უმნიშვნელოვანესი ექსპონატები

კოლექცია მოიცავს 4 000-ზე მეტ უნიკალურ ოქრომჭედლობის, იუველირული ხელოვნების, ქარვის, სპილოს ძვლისა და ძვირფასი ქვების შედევრს. მათ შორის ყველაზე ცნობილია: [1, 2]

• დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი: 41-კარატიანი უნიკალური ბუნებრივი მწვანე ალმასი, რომელიც ინდოეთიდან არის წარმოშობით და თავის ფერს ბუნებრივი რადიოაქტიურობისგან იღებს. [1, 2]
• მავრი ზურმუხტის ლანგრით (Mohr mit Smaragdstufe): 64 სანტიმეტრიანი ქანდაკება, რომელიც მორთულია უამრავი ძვირფასი ქვით და უჭირავს დიდი ნედლი ზურმუხტის კრისტალები. [1]
• დიდი მოგოლის კარი (Throne of the Grand Mogul): სასახლის საოცარი მინიატურა ოქროსგან, ვერცხლისა და ათასობით ძვირფასი ქვისგან, რომელიც ასახავს ინდოეთის იმპერატორის დაბადების დღის ცერემონიას. [1]
• ოქროს ყავის სერვიზი (Golden Coffee Service): ოქროთი, მინანქრითა და ბრილიანტებით დამზადებული მდიდრული ჭურჭელი. [1]

🏛️ ორი მუზეუმი ერთ სივრცეში

მეორე მსოფლიო ომის დროს საგანძური გადამალეს, რამაც იგი განადგურებას გადაარჩინა, თუმცა თავად სასახლე საშინლად დაიბომბა. ხანგრძლივი რესტავრაციის შემდეგ, დღეს კოლექცია ორ ნაწილად არის გაყოფილი: [1, 2, 3]

1. ისტორიული მწვანე თაღი (Historisches Grünes Gewölbe): მდებარეობს პირველ სართულზე. აქ 3 000-მდე ექსპონატი ვიტრინების გარეშე, პირდაპირ სარკეებიან კედლებთან, კონსოლებზეა გამოფენილი. დარბაზში შესასვლელად სპეციალური კლიმატ-კონტროლის შლუზია მოსავლელი და ბილეთები წინასწარ უნდა დაიჯავშნოს. [1, 2, 3, 4]
2. ახალი მწვანე თაღი (Neues Grünes Gewölbe): მდებარეობს მეორე სართულზე. აქ 1 000-მდე გამორჩეული შედევრი (მათ შორის დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი) თანამედროვე, ანტირეკლამური მინის ვიტრინებშია დაცული, სადაც მათი დეტალების ახლოდან დათვალიერებაა შესაძლებელი. [1, 2, 3]

🚨 2019 წლის ხმაურიანი გაძარცვა

2019 წლის ნოემბერში მუზეუმში მოხდა საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ძარცვა. მძარცველებმა ისტორიული ნაწილიდან 113 მილიონ ევროზე მეტი ღირებულების ბრილიანტების კოლექციები და სამკაულები მოიპარეს. ხანგრძლივი გამოძიებისა და სასამართლო პროცესის შემდეგ, მოპარული ნივთების უდიდესი ნაწილი მუზეუმს დაუბრუნდა და საზოგადოებისთვის კვლავ ხელმისაწვდომია. [1, 2]

დრეზდენის ძველი ქალაქი (Altstadt) ნამდვილი არქიტექტურული საოცრებაა. მუზეუმ „გრიუნეს გევიოლბესა“ და სამეფო სასახლის უშუალო სიახლოვეს (ფეხით სულ რამდენიმე წუთის სავალზე) მდებარეობს ქალაქის ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობები:

🏛️ მთავარი არქიტექტურული ძეგლები

• ცვინგერის სასახლე (Dresdner Zwinger): გვიანი ბაროკოს სტილის ულამაზესი სასახლის კომპლექსი. აქ ნახავთ დიდებულ შიდა ეზოს შადრევნებით, ასევე ცნობილ მუზეუმებს, როგორიცაა ძველი ოსტატების სურათების გალერეა (სადაც რაფაელის „სიქსტის მადონაა“ დაცული) და ფაიფურის უნიკალური კოლექცია. [1]
• ფრაუენკირხე (Frauenkirche Dresden): დრეზდენის სიმბოლო. ეს არის გრანდიოზული ლუთერანული ტაძარი უზარმაზარი ქვის გუმბათით, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს სრულიად განადგურდა და გერმანიის გაერთიანების შემდეგ, ნანგრევებიდან ზუსტად აღადგინეს. შესვლა უფასოა, ხოლო გუმბათზე ასვლა ქალაქის საუკეთესო ხედებს გთავაზობთ. [1]
• ზემპერის ოპერა (Semperoper): მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და აკუსტიკურად სრულყოფილი საოპერო თეატრი, რომელიც თეატრის მოედანზე (Theaterplatz) მდებარეობს. [1]

🚶‍♂️ სასეირნო და ისტორიული ადგილები

• ფურსტენცუგი (Fürstenzug): „კურფიურსტების მსვლელობა“ — მსოფლიოში უდიდესი ფაიფურის პანო, რომელიც სამეფო სასახლის გარე კედელზეა დატანილი. იგი შედგება მაისენის ფაიფურის 23 000-ზე მეტი ფილისგან და ასახავს საქსონიის მმართველების ათასწლოვან ისტორიას. მისი დათვალიერება სრულიად უფასოა. [1]
• ბრიულის ტერასა (Brühlsche Terrasse): მას სხვაგვარად „ევროპის აივანს“ უწოდებენ. ეს არის მდინარე ელბის სანაპიროს გასწვრივ გაშენებული შემაღლებული საფეხმავლო ზოლი, საიდანაც იშლება ულამაზესი პანორამული ხედები მდინარესა და ახალ ქალაქზე. [, 2]
• ჰაუსმანსტურმი (Hausmannsturm): თავად სამეფო სასახლის უძველესი კოშკი (100 მეტრზე მეტი სიმაღლის). თუ მის 300-მდე საფეხურს აუყვებით, ძველი დრეზდენის ხედით დატკბებით. [1]

მუზეუმ „გრიუნეს გევიოლბეში“ დაცულია 4 000-ზე მეტი ძვირფასი ნივთი, რომლებიც საქსონელი მონარქების სიმდიდრეს, ბაროკოს ეპოქის ფუფუნებასა და ოსტატობის პიკს ასახავს. ეს კოლექცია არ არის მხოლოდ ტრადიციული ოქრო-ვერცხლი; ის მოიცავს ხელოვნების საოცარ ნიმუშებს, რომლებიც დაჯგუფებულია მასალისა და თემატიკის მიხედვით: [1, 2, 3]

💎 ძვირფასი ქვები და სამეფო სამკაულები (Juwelenzimmer)

ეს დარბაზი საგანძურის გულია, სადაც ინახება ევროპაში უნიკალური საიუველირო ნაკრებები (გარნიტურები): [1]

• ბრილიანტის, ზურმუხტის, საფირონისა და ლალის კოლექციები: ავგუსტ ძლიერისა და მისი შვილის პირადი სამკაულები, ხმლები, ორდენები და ღილები, რომლებიც ათასობით ძვირფასი ქვით არის მოჭედილი.
• დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი: 41-კარატიანი, მსოფლიოში უდიდესი ბუნებრივი მწვანე ალმასი, რომელიც ქუდის სამაგრზეა (აგროფზე) დამაგრებული. [1, 2, 3, 4]

🐘 სპილოს ძვლის ოთახი (Elfenbeinzimmer)

აქ წარმოდგენილია სპილოს ძვლისგან გამოთლილი რთული ფიგურები და სკულპტურები: [1]

• სპილოს ძვლის დიდი ფრეგატი: საოცარი სიზუსტით დამზადებული გემი, რომლის აფრებიც კი თხელი სპილოს ძვლისგანაა გამოყვანილი და მას პატარა ოქროს ფიგურები მართავენ.
• მითოლოგიური სცენები: რთული კომპოზიციები, სადაც ერთ ნაჭერ ძვალში ათობით დეტალური ადამიანისა და ღმერთის ფიგურაა გამოკვეთილი. [1]

🪵 ქარვის კაბინეტი (Bernsteinkabinett)

მთლიანად ქარვისგან დამზადებული ნივთების ოთახი. აქ ნახავთ ქარვის პატარა ზარდახშებს, თასებს, ჭადრაკის დაფებსა და მონარქების მინიატურულ პორტრეტებს, რომლებიც ბალტიისპირეთის ძვირფასი ქარვისგანაა დამზადებული. [1]

☕ ოქრომჭედლობის შედევრები და მინიატურები

სამეფო იუველირის, იოჰან მელხიორ დინგლინგერის (Johann Melchior Dinglinger) მიერ შექმნილი ნამუშევრები: [1]

• დიდი მოგოლის კარი (Throne of the Grand Mogul): 132 ოქროსა და მინანქრის ფიგურისგან შემდგარი მაგიდის კომპოზიცია, რომელიც ასახავს ინდოეთის იმპერატორ აურანგზების სასახლეს. მასზე 5000-ზე მეტი ბრილიანტი, ლალი და ზურმუხტია გამოყენებული.
• ოქროს ყავის სერვიზი (Golden Coffee Service): ბაროკოს სტილის მდიდრული ყავის ჭურჭელი, მორთული მინანქრითა და თვალწარმტაცი თვლებით. [1]

🏺 ეგზოტიკური და საინტერესო საგნები

კურფიურსტებს უყვარდათ ბუნებრივი უცნაურობების ხელოვნებად ქცევა: [1]

• ძვირფასი თასები: ნაუტილუსის (ზღვის მოლუსკის) ნიჟარებისგან, სირაქლემას კვერცხებისა და მთის ბროლისგან დამზადებული სასმისები, რომლებიც ოქროთი და ვერცხლითაა მოჩარჩოებული. [1, 2]
• ალუბლის კურკა 185 სახით: მიკროსკოპული ხელოვნების საოცრება — ჩვეულებრივ ალუბლის კურკაზე გამადიდებელი შუშით ამოსაჭრელი ხელსაწყოებით გამოქანდაკებულია 185 ადამიანის სახე. [1, 2]
• მავრი ზურმუხტის ლანგრით: ინდიელის არქეტიპული ქანდაკება, რომელსაც ხელში უჭირავს კოლუმბიური ნედლი ზურმუხტების უზარმაზარი კლასტერი. [1]
• ივანე მრისხანეს ოქროს თასი: რუსეთის მეფის პირადი ოქროს სასმისი, რომელიც საქსონიის მმართველებს საჩუქრად გადაეცათ. [1]

🥈 ვერცხლისა და ბრინჯაოს ოთახები (Weißsilberzimmer & Bronzezimmer)

აქ ინახება მასიური ვერცხლის ჭურჭელი, მდიდრული სუფრის სერვიზები, ოქროთი დაფარული ფიგურები და რენესანსის ეპოქის ბრინჯაოს მცირე ზომის ქანდაკებები. [1, 2]