четверг, 6 августа 2026 г.

ქართველი წმინდანები - იოანე მთაწმინდელი

 წმინდა იოანე მთაწმინდელი (ერისკაცობაში იოანე ვარაზვაჩე) იყო ის უმთავრესი სულიერი ბურჯი, რომლის გარეშეც ათონის ივერონის მონასტერი და საერთოდ, ქართული ათონური ეპოქა ვერ იარსებებდა. იგი იყო ივერონის პირველი წინამძღვარი, უდიდესი ორგანიზატორი და წმინდა ექვთიმე ათონელის მამა.

აი, უმნიშვნელოვანესი და საინტერესო ფაქტები მისი ცხოვრებიდან:
👑 დიდებული საერო ცხოვრება და გაქცევა
  • სამხედრო და დიპლომატიური კარიერა: იოანე სამხრეთ საქართველოს (ტაო-კლარჯეთის) უდიდესი დიდებული და სამხედრო მოხელე იყო. მას ახლო მეგობრობა აკავშირებდა მეფე დავით III კურაპალატთან.
  • სულიერი გარდატეხა: მიუხედავად სიმდიდრისა, დიდებისა და ოჯახისა, იოანემ გადაწყვიტა ამსოფლიური ცხოვრების მიტოვება. მან ფარულად დატოვა სამშობლო, ოჯახი და ოთხი შვილი, საბერძნეთში (ოლიმპოს მთაზე) წავიდა და ბერად აღიკვეცა.
🏹 შვილის გამოხსნა მძევლობიდან
  • ექვთიმე მძევლად: იმ პერიოდში ბიზანტიის იმპერატორმა ერთგულების ნიშნად ტაო-კლარჯეთის დიდებულების შვილები მძევლად წაიყვანა კონსტანტინოპოლში. მათ შორის იყო იოანეს პატარა ვაჟი — ექვთიმე (მომავალი ექვთიმე მთაწმინდელი).
  • მამის გმირობა: როდესაც იოანემ გაიგო, რომ მისი შვილი იმპერატორის კარზე იზრდებოდა და ქართულ ენასა და ფესვებს ივიწყებდა, ჩავიდა კონსტანტინოპოლში. თავისი დიდი ავტორიტეტის წყალობით, მან იმპერატორს სთხოვა და გამოითხოვა შვილი, რის შემდეგაც ორივენი ათონის მთაზე, წმინდა ათანასე დიდის ლავრაში დასახლდნენ.
🤝 თორნიკე ერისთავის მოქცევა
  • სულიერი ძმა: ათონზე იოანეს შეუერთდა მისი ძველი მეგობარი, დიდი ქართველი სარდალი თორნიკე ერისთავი. სწორედ იოანე მთაწმინდელი გახდა თორნიკეს სულიერი მამა.
  • ომში გაშვება: როდესაც ბიზანტიის იმპერატორს ბარდა სკლიაროსის აჯანყების გამო გაუჭირდა და თორნიკეს დახმარება სთხოვა, თორნიკეს ომში წასვლა არ უნდოდა, რადგან უკვე ბერი იყო. სწორედ იოანე მთაწმინდელმა დაარწმუნა იგი, რომ ქვეყნისა და სარწმუნოების გადასარჩენად იარაღი ხელში ხელახლა აეღო.
🏛️ ივერონის მშენებლობა და მართვა
  • პირველი წინამძღვარი: ომში გამარჯვების შემდეგ მიღებული ოქროთი, იოანე მთაწმინდელმა დაიწყო ივერონის მონასტრის მშენებლობა. იგი გახდა მონასტრის პირველი წინამძღვარი (980–1005 წლებში).
  • მკაცრი ასკეტიზმი: მიუხედავად იმისა, რომ უზარმაზარ ქონებასა და მიწებს განაგებდა, თავად უკიდურესად ასკეტურად ცხოვრობდა. გადმოცემით, მონასტრის მშენებლობისას სხვა ბერებთან ერთად მძიმე ფიზიკურ შრომას არ გაურბოდა.
☦️ სიცოცხლის ბოლო წლები და ანდერძი
  • მძიმე ავადმყოფობა: სიცოცხლის ბოლო წლებში წმინდა იოანე მძიმედ დაავადდა (წყალმანკით) და ლოგინად ჩავარდა. თუმცა, სარეცლიდანაც კი ხელმძღვანელობდა მონასტერს.
  • უდიდესი გადაწყვეტილება: იოანემ დაინახა თავისი შვილის, ექვთიმეს გენიალური ნიჭი და სიკვდილის წინ უანდერძა, რომ ხელი აეღო მონასტრის ეკონომიკურ მართვაზე და მთელი ენერგია ბერძნული წიგნების ქართულად თარგმნისთვის დაეთმო. სწორედ მამის ამ ლოცვა-კურთხევამ აქცია ექვთიმე „ათონელად“.
წმინდა იოანე მთაწმინდელი გარდაიცვალა დაახლოებით 1005 წელს. მისი წმინდა ნაწილები ივერონის მონასტრის მთავარ ტაძარში (კათოლიკონში) განისვენებს.

Комментариев нет: